Bài tập · Bài 17

パスポートを なくさないで ください。

Đừng làm mất hộ chiếu nhé.

Thể ない của động từ nhóm I: Đổi âm -i trước ます sang -a: なくします → なくさない → なくさないで ください (đừng…). なくし là gốc thể ます, không ghép với ない.

傘(かさ)を 忘(わす)れないで ください。

Đừng để quên ô nhé.

Vないで ください = đừng làm V (nhắc nhở). 忘(わす)れて ください là "hãy quên đi", sai ý.

横(よこ)浜(はま)で 電(でん)車(しゃ)を おりなければ なりません。

Phải xuống tàu ở Yokohama.

降(お)ります là động từ nhóm II: Bỏ ます thêm ない → 降(お)りない → 降(お)りなければ なりません (phải…). おら là chia nhầm theo nhóm I.

あした、学(がっ)校(こう)へ こなくても いいです。

Ngày mai không cần đến trường cũng được.

来(き)ます (nhóm III) có thể ない đặc biệt là 来(こ)(こ)ない → 来(こ)なくても いいです (không cần đến). Không đọc là きない.

時(じ)間(かん)が ありますから、急(いそ)がなくても いいです。

Vì còn thời gian nên không cần vội đâu.

Còn thời gian → không cần vội: Vなくても いいです. 急(いそ)いでも いいです là "vội cũng được" (cho phép), không hợp với lý do phía trước.

A：どうしましたか。 B：熱(ねつ)が あります。

A: Anh bị làm sao vậy? B: Tôi bị sốt.

どうしましたか dùng hỏi người trông có vẻ không khỏe (bác sĩ hỏi bệnh nhân). どうでしたか hỏi cảm nhận về việc đã qua (… thế nào?).

おなかが 痛(いた)いです。

Tôi bị đau bụng.

Bộ phận bị đau là chủ thể của tính từ 痛(いた)い nên dùng が: おなかが 痛(いた)い, 頭(あたま)が 痛(いた)い.

あっ、たばこは ロビーで 吸(す)って ください。

À, thuốc lá thì xin hãy hút ở sảnh.

Đưa tân ngữ (たばこを) lên làm chủ đề thì thay を bằng は: たばこは ロビーで 吸(す)って ください (còn thuốc lá thì…).

9時(じ)までに 行(い)かなければ なりません。

Tôi phải đi (đến đó) trước 9 giờ.

までに = hạn chót, việc làm một lần trước thời điểm đó. まで = kéo dài liên tục đến thời điểm đó (VD 9(く)時(じ)まで 働(はたら)きます).

ここに 自(じ)転(てん)車(しゃ)を 置(お)かないで ください。

Đừng để xe đạp ở đây.

置(お)きます (đặt, để) chỉ chỗ vật được đặt vào bằng に: ここに 置(お)く. で chỉ nơi diễn ra hành động, không dùng với 置(お)く.

Tôi đã xuống taxi trước nhà ga.

毎(まい)晩(ばん) おふろ（に）入(はい)ります。

Tối nào tôi cũng tắm bồn.

おふろに 入(はい)ります: Vào bồn tắm (tắm bồn) — nơi đi vào dùng に.

来(らい)週(しゅう) 中(ちゅう)国(ごく)（へ）出(しゅっ)張(ちょう)します。

Tuần sau tôi đi công tác Trung Quốc.

Nơi đến của động từ di chuyển (出(しゅっ)張(ちょう)します) dùng へ hoặc に.

1日(にち)（に）3回(かい) 薬(くすり)（を）飲(の)みます。

Tôi uống thuốc ngày 3 lần.

Khoảng thời gian + に + số lần: 1(いち)日(にち)に 3(さん)回(かい) (một ngày 3 lần). Uống thuốc: 薬(くすり)を 飲(の)みます.

ちょっと のど（が）痛(いた)いです。

Tôi hơi đau họng.

Bộ phận bị đau + が + 痛(いた)いです.

松(まつ)本(もと)さんの うち（へ）お土産(みやげ)（を）持(も)って 行(い)きましょう。

Chúng ta mang quà đến nhà anh Matsumoto nhé.

Nơi đến của 持(も)って 行(い)きます dùng へ (hoặc に); vật mang theo là tân ngữ nên dùng を.

Tôi phải nộp báo cáo trước ngày kia.

きのうの 晩(ばん) 9時(じ) まで 残(ざん)業(ぎょう)しました。

Tối qua tôi làm thêm đến 9 giờ.

残(ざん)業(ぎょう) là việc kéo dài liên tục đến 9 giờ nên dùng まで.

次(つぎ)の 会(かい)議(ぎ) までに この 資(し)料(りょう)を 読(よ)まなければ なりません。

Tôi phải đọc tài liệu này trước cuộc họp tới.

Hạn chót phải làm xong (đọc xong trước cuộc họp) nên dùng までに.

この 本(ほん)、来(らい)週(しゅう)の 火(か)曜(よう)日(び) まで 借(か)りても いいですか。

Tôi mượn cuốn sách này đến thứ Ba tuần sau được không?

Mượn là trạng thái kéo dài đến thứ Ba nên dùng まで. までに dùng cho việc phải xong trước hạn như 返(かえ)します (trả).

今(こん)月(げつ)の 30日(にち) までに お金(かね)を 払(はら)って ください。

Hãy trả tiền trước ngày 30 tháng này.

払(はら)う là việc làm một lần trước hạn nên dùng までに.

Ngày mai lại đến nhé.

Ở đây cấm hút thuốc nên xin đừng hút thuốc.

すみませんが、ちょっと（手(て)伝(つだ)います…手(て)伝(つだ)って ください）。

Xin lỗi, anh giúp tôi một chút.

Nhờ giúp nên dùng Vて ください: 手(て)伝(つだ)います → 手(て)伝(つだ)って (い → って).

暗(あん)証(しょう)番(ばん)号(ごう)は 大(たい)切(せつ)ですから、（忘(わす)れます…忘(わす)れないで ください）。

Mã PIN rất quan trọng nên đừng quên.

Vì quan trọng nên nhắc đừng quên: 忘(わす)れます (nhóm II) → 忘(わす)れない → 忘(わす)れないで ください.

危(あぶ)ないですから、うしろから（押(お)します…押(お)さないで ください）。

Nguy hiểm lắm, đừng đẩy từ phía sau.

押(お)します (nhóm I, đuôi し) → 押(お)さない → 押(お)さないで ください.

時(じ)間(かん)が ありませんから、（急(いそ)ぎます…急(いそ)いで ください）。

Không còn thời gian nữa, hãy nhanh lên.

Vì hết thời gian nên giục làm nhanh: 急(いそ)ぎます → thể て 急(いそ)いで (ぎ → いで).

エアコンを つけましたから、窓(まど)を（開(あ)けます…開(あ)けないで ください）。

Tôi đã bật điều hòa rồi nên đừng mở cửa sổ.

Đã bật điều hòa nên không mở cửa: 開(あ)けます (nhóm II) → 開(あ)けないで ください.

漢(かん)字(じ)が わかりませんから、ひらがなで（書(か)きます…書(か)いて ください）。

Tôi không biết chữ Hán nên anh viết bằng hiragana giúp tôi.

Nhờ viết bằng hiragana: 書(か)きます → thể て 書(か)いて (き → いて) + ください.

Vì có bài thi nên tôi phải học.

Vì còn thời gian nên không cần vội.

試(し)験(けん)は 簡(かん)単(たん)ですから、（心(しん)配(ぱい)します…心(しん)配(ぱい)しなくても いいです）。

Bài thi dễ nên không cần lo đâu.

Bài thi dễ → không cần lo: 心(しん)配(ぱい)します → 心(しん)配(ぱい)しない → 心(しん)配(ぱい)しなくても いいです.

子(こ)どもが 病(びょう)気(き)ですから、早(はや)く（帰(かえ)ります…帰(かえ)らなければ なりません）。

Con tôi bị ốm nên tôi phải về sớm.

帰(かえ)ります là nhóm I (ngoại lệ đuôi り): 帰(かえ)らない → 帰(かえ)らなければ なりません.

今(こん)晩(ばん)は レストランで 食(た)べますから、食(しょく)事(じ)を（作(つく)ります…作(つく)らなくても いいです）。

Tối nay ăn ở nhà hàng nên không cần nấu cơm.

Ăn ngoài nên không cần nấu: 作(つく)ります → 作(つく)らない → 作(つく)らなくても いいです.

両(りょう)親(しん)が 来(き)ますから、空(くう)港(こう)へ 迎(むか)えに（行(い)きます…行(い)かなければ なりません）。

Bố mẹ tôi sang nên tôi phải ra sân bay đón.

行(い)きます → 行(い)かない → 行(い)かなければ なりません.

1か月(げつ) 旅(りょ)行(こう)に 行(い)きますから、大(おお)きい かばんを（買(か)います…買(か)わなければ なりません）。

Tôi đi du lịch một tháng nên phải mua một cái túi to.

買(か)います: い → わ: 買(か)わない → 買(か)わなければ なりません.

忙(いそが)しい 仕(し)事(ごと)が 終(お)わりましたから、きょうは（残(ざん)業(ぎょう)します…残(ざん)業(ぎょう)しなくても いいです）。

Công việc bận rộn đã xong nên hôm nay không cần làm thêm giờ.

Việc đã xong nên không cần làm thêm: 残(ざん)業(ぎょう)します → 残(ざん)業(ぎょう)しない → 残(ざん)業(ぎょう)しなくても いいです.

Việc này thì ngày mai tôi sẽ làm.

ここで ［靴(くつ)を］ 脱(ぬ)いで ください。→（靴(くつ)は ここで 脱(ぬ)いで ください）

Giày thì xin hãy cởi ở đây.

Tân ngữ 靴(くつ)を thành chủ đề 靴(くつ)は, đưa lên đầu câu; phần còn lại giữ nguyên thứ tự.

［ビールと ジュースを］ 冷(れい)蔵(ぞう)庫(こ)に 入(い)れて ください。→（ビールと ジュースは 冷(れい)蔵(ぞう)庫(こ)に 入(い)れて ください）

Bia và nước hoa quả thì hãy cho vào tủ lạnh.

を được thay bằng は (không viết をは): ビールと ジュースは 冷(れい)蔵(ぞう)庫(こ)に 入(い)れて ください.

2、3日(にち) ［スポーツを］ しないで ください。→（スポーツは 2、3日(にち) しないで ください）

Thể thao thì trong 2, 3 ngày tới đừng chơi nhé.

スポーツを → スポーツは đứng đầu câu, nhấn mạnh: Riêng thể thao thì đừng làm.

あさってまでに ［資(し)料(りょう)を］ 送(おく)らなければ なりません。→（資(し)料(りょう)は あさってまでに 送(おく)らなければ なりません）

Tài liệu thì phải gửi trước ngày kia.

資(し)料(りょう)を → 資(し)料(りょう)は lên đầu câu; あさってまでに đứng ngay sau chủ đề.

どうやって ［漢(かん)字(じ)を］ 覚(おぼ)えますか。→（漢(かん)字(じ)は どうやって 覚(おぼ)えますか）

Chữ Hán thì bạn nhớ bằng cách nào?

漢(かん)字(じ)を → 漢(かん)字(じ)は lên đầu câu, từ để hỏi どうやって theo sau.

A: Hành lý này phải gửi trước khi nào? B: Hãy gửi trước thứ Sáu.

（返(かえ)します） A：この 本(ほん)は いつまでに（返(かえ)さ）なければ なりませんか。 B：来(らい)週(しゅう)の 木(もく)曜(よう)日(び)までに（返(かえ)して）ください。

A: Cuốn sách này phải trả trước khi nào? B: Hãy trả trước thứ Năm tuần sau.

Trước なければ dùng gốc thể ない: 返(かえ)します → 返(かえ)さ(ない); trước ください dùng thể て: 返(かえ)して.

（書(か)きます） A：名(な)前(まえ)と 住(じゅう)所(しょ)を（書(か)いて）ください。 B：電(でん)話(わ)番(ばん)号(ごう)も（書(か)か）なければ なりませんか。 A：いいえ、電(でん)話(わ)番(ばん)号(ごう)は（書(か)か）なくても いいです。

A: Hãy viết tên và địa chỉ. B: Số điện thoại cũng phải viết à? A: Không, số điện thoại thì không cần viết.

書(か)きます: Thể て 書(か)いて; gốc thể ない 書(か)か + なければ なりません / なくても いいです.

（持(も)って来(き)ます） A：あしたも 保(ほ)険(けん)証(しょう)を（持(も)って来(こ)）なければ なりませんか。 B：いいえ、保(ほ)険(けん)証(しょう)は（持(も)って来(こ)）なくても いいです。 この カードだけ（持(も)って来(き)て）ください。

A: Ngày mai cũng phải mang thẻ bảo hiểm đến à? B: Không, thẻ bảo hiểm thì không cần mang. Chỉ cần mang thẻ này đến thôi.

持(も)って来(き)ます chia theo 来(き)ます: Gốc thể ない 持(も)って来(こ)(こ) + なければ / なくても; thể て 持(も)って来(き)(き)て.

日(にち)曜(よう)日(び)も 早(はや)く 起(お)きなければ なりませんか。 いいえ、日(にち)曜(よう)日(び)は 早(はや)く 起(お)きなくても いいです。

Chủ nhật bạn cũng phải dậy sớm à? Không, chủ nhật thì không cần dậy sớm.

Hỏi Vなければ なりませんか → trả lời はい、Vなければ なりません hoặc いいえ、Vなくても いいです. Khi phủ định, đổi も thành は (日(にち)曜(よう)日(び)は) để nhấn mạnh.

毎(まい)日(にち) 宿(しゅく)題(だい)を しなければ なりませんか。 はい、しなければ なりません。

Ngày nào bạn cũng phải làm bài tập à? Vâng, phải làm.

Khẳng định: はい、しなければ なりません; phủ định: いいえ、しなくても いいです (không nói いいえ、しなければ なりません).